Terapi Nedir? Ne İşe Yarar? | BURAK SAVCI

Terapi, başkalarıyla ilişkilerinde zorluklar yaşayan bireylerin, bu zorlukları ele almak ve değiştirmeye çabalamak için profesyonel bir ruh sağlığı uzmanı ile çalıştığı bir yaklaşımdır.  Terapi, kişinin yaşamında sorunlara neden olan durumlara daha geniş bir bakış açısı ile ele alarak, daha önce üzerine düşünmediği noktalar için bir düşünme imkanı yaratabilir. Nancy McWilliams terapinin ne olduğuna dair ve terapinin faydaları için en beğendiğim tanımlardan olan şunları söyler:

“Terapi, insanların yas süreci ve duygusal düzenleme süreçlerini destekleyen ve öznel yaşam kalitelerini artırmak için düşünce ve davranışlarında alternatiflerini genişleten bir süreçtir. Terapi, bir kişinin sorunlarını ve acılarını hafifletmenin yanı sıra, değiştirilebilir olan ve değiştirilemez olan yönleri birbirinden ayırabilme kapasitesini de artırır.”

Terapi ne demek sorusunun detaylarına daha çok vakıf olabilmek için aşağıdaki soruların cevaplarına göz gezdirmeye devam edebilirsiniz.

Terapi Nedir?

Terapi bir bireyin veya bir çiftin problemlerini onlar yerine çözmektense, bu problemleri yaratan ve sürdüren toksik ilişki dinamiklerini anlamaya ve değiştirmeye odaklanan bir süreçtir. Terapi, bireyin ya da grubun, başkalarıyla ilişki halindeyken davranışlarının, düşüncelerinin ve duygularının farkındalığını artırmayı ve bu dinamikleri olumlu bir yönde değiştirmeyi amaçlar. Terapi, problemi yaratan kişi ya da kişilerin yanı sıra, aile, arkadaşlar ve diğer ilişkiler de dahil olmak üzere çevre faktörlerini de göz önünde bulundurur. Bu nedenle, terapi, sorunu bir bireysel ya da çift/kurumsal problem olarak ele almaktan çok, onun bir ilişki ve bağımlılık ağı içinde meydana geldiği bir süreç olarak ele alır.

Terapi Türleri Nelerdir?

Terapi ne demek diye düşünüldüğünde akla değişik terapi türleri gelebilir. Bilişsel-davranışçı, psikodinamik, varoluşçu terapi gibi terapi türlerinden bahsedilebilir. Bu türlerin her birinin kendine has terapi yöntemleri vardır. Sistemik terapi, bir diğer terapi türlerinden olup ve özellikle aileler ve çiftler gibi ilişkisel sistemlere odaklanır. Bu terapi türü, kişilerin bireysel sorunlarının, aile veya ilişkisel bağlamda incelenmesine dayanır. Sistemik terapi, bir kişinin sorununun yalnızca kendi kişisel özelliklerinden kaynaklanmadığını, aksine ilişkisel sistemlerdeki etkileşimlerin sonucu olduğunu kabul eder.

Terapi Ne İşe Yarar?

Terapi türlerinden benim kullandığım yaklaşım olan sistemik terapide, bir terapist, danışanların arasındaki etkileşimleri, iletişimlerini ve davranışlarını anlamaya çalışarak, ilişkilerdeki problemlerin ne olabileceğine dair fikirlerini danışan ile paylaşır. Bu terapi türü, danışanların, birbirlerine olan etkileşimlerinde farkındalık geliştirmelerini ve değiştirmelerini teşvik eder. Böylece, ilişkilerdeki sorunların çözümü için bireysel davranış değişikliklerine ek olarak, diğer kişilerle ilişkilerinde değişiklikler de hedeflenir. Terapinin faydaları dediğimizde sistemik terapinin yöntemleri itibariyle, kendine has faydaları olduğundan bahsedilebilir. Örneğin, kişisel farkındalığın artması ile beraber, aile ve kendi ilişki dinamiklerimizi de daha iyi anlayarak, bunun kişilerarası ilişkilerde empati ve bağlılığı artırması; buradaki olumlu gelişmelerin hayatımızın diğer alanlarındaki sorun çözme becerilerimizi de geliştirmesi ve dolayısıyla stres ve endişe düzeylerinde de bir azalma sağlamasından bahsedilebilir.

Terapide Ne Konuşulur?

Psikoterapi, bireyin yaşadığı sorunları ve bu sorunların çevresindeki ilişkilerle olan etkileşimini ele alır. Bu nedenle, terapi sürecinde çoğunlukla bireyin ilişkileri, aile yapısı, aile içi dinamikleri ve aile üyeleri arasındaki etkileşimler konuşulur. Terapist, bireyin ilişkilerini ve bu ilişkilerdeki dinamikleri anlamak için genellikle aile geçmişi, aile yapısı ve aile üyeleri hakkında bilgi toplar.

Terapi sürecinde bireyin yaşadığı sorunlar, aile yapısının nasıl etkilendiği, aile üyeleri arasındaki etkileşimlerin nasıl olduğu gibi konular da ele alınır. Sistemik psikoterapi, bireyin sorunlarını tek başına ele almaktan ziyade, bireyin yaşadığı sorunların aile dinamikleri ve ilişkilerle olan etkileşimini de dikkate alarak ele alır.

Terapi sürecinde bireyin farkındalığını arttırmak, farklı bakış açıları kazandırmak, sorunları çözme stratejileri geliştirmek ve ilişkileri güçlendirmek gibi amaçlar güdülür. Bu amaçlar doğrultusunda, terapist çeşitli teknikler kullanarak bireye destek olur ve terapi desteği ile birlikte sorunları çözmek için birlikte çalışılır.

Terapi Kimlere Verilir?

Sistemik psikoterapi, bireysel terapiden farklı olarak çiftler, aileler, gruplar ve hatta kurumlarla da çalışmayı hedefler. Dolayısıyla, herhangi bir aile ya da ilişki sorunu yaşayan kişiler sistematik psikoterapinin faydalarından yararlanabilirler. Bu sorunlar arasında iletişim problemleri, çatışmalar, ayrılık kaygısı, kaygı bozukluğu, depresyon, bağımlılık, yeme bozuklukları, cinsel işlev bozuklukları, çocuk yetiştirme sorunları, okul problemleri ve benzeri sorunlar bulunabilir.

Terapi desteği aynı zamanda spesifik bir sorunu olmamasına rağmen kendini daha iyi tanıma, ilişkilerindeki yakınlığı ve aldığı tatmini artırma niyetinde olan kişilere ve gruplara da fayda sağlayabilir.

Sistemik terapi aynı zamanda birçok kurumsal organizasyon tarafından da tercih edilmektedir. Bu organizasyonlar, çalışanların iş yerindeki performansını artırmak, stresle başa çıkmak ve birbirleriyle daha iyi iletişim kurmak gibi amaçlarla sistematik terapi hizmetlerine başvurabilirler.

Terapi Ne Zaman Alınmalı?

Terapi, kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen sorunlarla başa çıkmak için alınabilir. Bu sorunlar arasında depresyon, kaygı, stres, öfke yönetimi, bağımlılık, yas, ilişki sorunları ve kişisel gelişim gibi konular yer alabilir. Terapiye başvurmanın en doğru zamanı, kişinin yaşamında olumsuz etkiler yaratan bu sorunların belirtilerinin ortaya çıkmasıdır. Bu belirtiler arasında uyku problemleri, iş veya okul performansının düşmesi, aşırı yorgunluk, sosyal geri çekilme, konsantrasyon bozukluğu, düşük özgüven, kendine zarar verme eğilimi gibi işaretler yer alabilir.

Ayrıca, terapiye başvurmanın bir diğer doğru zamanı, kişinin hayatında önemli değişikliklerin meydana geldiği dönemlerdir. Bu değişiklikler arasında evlilik, boşanma, çocuk sahibi olma, iş değiştirme, ailevi problemler gibi konular yer alabilir. Bu dönemler, kişinin yaşamında yeni zorluklarla başa çıkması gerektiği anlamına gelir ve terapi, bu süreçte kişiye destek olabilir.

Sonuç olarak, terapi ne zaman alınmalı sorusunun cevabı kişiden kişiye değişebilir, ancak genel olarak terapiye başvurmanın en doğru zamanı, kişinin hayatını olumsuz etkileyen sorunların belirtilerinin ortaya çıktığı zamanlardır.

Terapi Kaç Seans ve Ne Kadar Sürer?

Terapi süresi danışanın ihtiyacına ve terapi amacına bağlı olarak değişebilir. Bazı danışanlar birkaç seansta hedeflerine ulaşırken, bazıları için daha uzun soluklu bir terapi süreci gerekebilir. Terapi bitiş zamanı, terapinin amacına ve hedeflerine ulaşıldığı hissedildiği zaman belirlenir. Bu genellikle terapist ve danışan arasında bir kararlaştırma işidir ve bu karar, terapinin belirli bir süreden sonra bitmesi gerektiği anlamına gelmez.

Terapinin bitişi, terapinin ilk seansından itibaren planlanmaya başlar. Terapinin hedefleri ve ilerlemesi hakkında düzenli olarak geri bildirimler verilir ve ilerleme kaydedildikçe terapi hedeflerinin güncellenmesi gerekebilir. Terapinin sona ermesi planlanırken, danışanın kendi kendine nasıl devam edeceği ve terapi desteği bitimine gelinen noktada nasıl ilerlediği konusunda, terapist ve danışan bir değerlendirme yaparlar ve terapinin sonucunu ve gelecekteki planları tartışırlar.

Farklı terapi türleri ve terapi yöntemleri ile yürütülen bir grup çalışmada, verilen terapi desteği ile kalıcı değişiklikler yakalayabilmek için ortalama 8 ile 24 görüşme arasında devam gerekliliğinden bahsedilmiştir. Terapinin kaç seans veya ne kadar sürmesi gerektiği konusunda genel bir fikir vermesi açısından araştırmaların bu konuda bize söylediklerini paylaşabiliriz. Bu sayıların ortalamaları ifade ettiğini hatırlatmak faydalı olabilir.

Terapi Almak için Ne Yapmalıyım?

Terapi desteği almaya ihtiyacınız olduğuna karar vermeniz ile birlikte, terapist alternatifleriniz üzerine düşünmeye başlamak ilk adım. Bu noktada birkaç terapist ile iletişime geçip onlara terapi yöntemleri, eğitim arka planları, sizin çalışmak istediğiniz konu ile çalışıp çalışamayacakları gibi detaylar üzerine konuşabilirsiniz. Terapi desteğine dair bu detaylara ek olarak, terapinin online mı yoksa yüz yüze mi ilerleyeceği, terapi ücretleri, görüşme sıklığı gibi konularda konuşarak içinize sinen terapist ile devam etmeye karar verebilirsiniz.

Terapi Fiyatları Ne Kadardır?

Terapi fiyatları terapinin süresi, verilme şekli (online terapi veya yüz yüze), terapi yöntemleri (bireysel, çift veya aile) gibi faktörler tarafından belirlenebilir. Kimi terapistler sağlık sigortası ile çalışabilirken, kimileri için bu alternatif yoktur. Terapi almak için terapistinizle yapacağınız ön görüşmede, terapi fiyatları hakkında bilgi alabilirsiniz. Bir ön görüşme için benimle buradan iletişime geçebilirsiniz.